رب گوجه فرنگی دارای بیشترین تقاضا در بین کنسروی جات مواد غذایی است. به‌همین دلیل، موضوع راه‌اندازی خط تولید رب گوجه‌فرنگی همواره برای بسیاری از کارآفرینان جذاب بوده است. شاید به تصور بسیاری از افراد، رقابت در تولید رب‌ گوجه‌فرنگی با توجه به وجود برندهای معتبری که در این حوزه فعالیت دارند، بسیار دشوار باشد. اما مزیت اصلی خط تولید رب گوجه‌فرنگی این است که با اهداف مختلف و به اشکال گوناگون قابل اجرا شدن می‌باشد.

خط تولید رب گوجه را می‌توان به اشکال مختلف سنتی، نیمه صنعتی، صنعتی و با  ظرفیت‌های از ده تن تا هزار تن پیاده‌سازی نمود. انواع مختلف خط‌ تولید رب گوجه، بر اساس طرح توجیهی نوشته در مرحله امکان‌سنجی، می‌توانند قابلیت سود‌دهی داشته باشند. خط تولید رب گوجه‌‌فرنگی بر اساس میزان سرمایه‌گذاری، می‌تواند شامل ماشین‌آلاتی با ظرفیت‌های متفاوت در بخش‌های گوناگون باشد. اما روند کلی تولید رب گوجه در تمام خطوط تقریبا مشابه می‌باشد. خط تولید رب گوجه‌فرنگی از ابتدا تا حاصل شدن محصول نهایی، شامل 14 مرحله زیر است:

  1. دریافت و تخلیه
  2. سورتینگ و شستشوی نهایی
  3. خرد کردن
  4. پیش‌پزی
  5. فیلتراسیون
  6. ذخیره‌سازی آب گوجه
  7. تغلیظ
  8. پاستوریزاسیون
  9. قوطی‌شوری
  10. پر کردن
  11. دربندی
  12. پاستور کردن بعد از دربندی
  13. چاپ اطلاعات تولید
  14. بسته‌بندی کردن نهایی

۱     دریافت و تخلیه

نخستین گام در فرآیند تولید رب گوجه‌فرنگی، آوردن گوجه‌ها به محل تولید (کارخانه) و تخلیه آن‌ها می‌باشد. گوجه‌ها ممکن است به صورت جعبه ای یا به شکل فله‌ای توسط کامیون به محل تولید آورده شوند. در حالت اول، جعبه ها توسط نیروی انسانی در کانال تخلیه گوجه بارگیری می‌شوند. در حالت دوم آب با فشار زیاد به داخل کامیون پمپاژ  می‌شود تا گوجه‌ها به راحتی از قسمتی که برای خروج در نظر گرفته شده‌است، به داخل کانال شستشو انتقال داده شوند.  

تخلیه گوجه فرنگی ها در محل کارخانه
گوجه‌هایی که برای تولید رب گوجه فرنگی تولید شده‌اند، در محل کارخانه تخلیه می‌شوند.

۲    شستشوی اولیه

گوجه‌ها در محل بارگیری  برای شستشوی اولیه به کانال شستشو انتقال می‌یابند. هدف از شستشوی اولیه، جدا کردن خاک و مواد زائدی است که هنگام برداشت گوجه همراه با محموله بار وارد خط تولید شده‌اند. شستشوی اولیه یکی از مهم‌ترین مراحل آماده‌سازی می‌باشد که لازم است به محض بارگیری انجام شود، چراکه خاک و مواد زائد ممکن است باعث انتقال میکروارگانیسم هایی مثل جوندگان، تخم لارو و … به سایر قسمت‌های خط تولید شوند.

برای خیساندن گوجه ها از کانال مستطیل شکلی با طول، عرض و عمق متناسب با ظرفیت خط تولید رب گوجه‌فرنگی استفاده می شود. ابعاد کانال شستشو  متناسب با حجم آب و مقدار زمان خیساندن گوجه‌ها در مرحله شستشوی اولیه (خیساندن) در نظر گرفته می‌شود که معمولا توسط شرکت طراح و تولید کننده ماشین‌آلات رب گوجه‌فرنگی، طراحی و تولید می‌نماید. کانال شستشو معمولا در محل بارگیری گوجه‌ها و در اولین نقطه از خط تولید رب گوجه‌فرنگی قرار داده می‌شود.

۳   سورتینگ و شستشوی نهایی

گوجه‌ها پس از شستشوی اولیه توسط یک نوار نقاله با شیب ملایم از کانال شستشو به ماشین سورتینگ انتقال می‌یابند. ماشین سورتینگ شامل دو نوار به هم چسبیده است که به ترتیب نوار بازرسی یا سورتینگ و نوار شستشو نامیده می‌شوند. پرسنل تولید روی سکوهایی که در یک یا دو طرف ماشین سورتینگ تعبیه شده است، جای می‌گیرند و گوجه‌های نارس، گندیده، کپک‌زده یا هر گونه مواد زاید دیگری را که از  مراحل قبلی به جای مانده، از روی نوار بازرسی جدا می‌کنند.

گوجه‌ها پس از عملیات بازرسی برای شستشوی نهایی به نوار شستشو منتقل می‌شوند. نوار شستشو شامل یک سری غلطک در قسمت زیرین و تعدادی نازل در قسمت فوقانی است. مکانسیم شستشوی نهایی به این صورت است که گوجه‌ها ضمن حرکت چرخشی روی غلطک‌ها توسط فشار آب زیادی که توسط نازل‌ها ایجاد می‌شود، کاملا شستشو داده می‌شوند.

شستشو و سورتنیگ گوجه
خط شستشو و سورتینگ

۴    خرد کردن

گوجه‌ها پس از شستشوی نهایی وارد دستگاه خردکن (کراشر) می‌شوند. دستگاه خرد کن در خط تولید رب گوجه‌فرنگی با تسمه نقاله‌ای به طول  5 تا 10 متر (بسته به ظرفیت خط تولید رب گوجه‌فرنگی) به دستگاه سورتینگ متصل می‌شود. دستگاه خردکن شامل یک سری تیغه‌های ثابت و متحرک است که گوجه‌ها در بین آن‌ها قرار گرفته و خرد می‌شوند.

۵   پیش‌پخت

گوجه‌های خرد شده باید به میزان مشخصی حرارت ببینند تا بافت آن‌ها از هم جدا شود. در این مرحله گوجه‌ها به همراه پوست و پالپ توسط منوپمپ به یک دستگاه استوانه‌ای به نام پری‌هیتر منتقل می‌شوند. دستگاه پری‌هیتر شامل یک سری لوله‌های رفت‌وبرگشتی است که آب با حرارت 70 تا 90 درجه در آن‌ها جریان دارد، و زمانی که گوجه‌ها از درون استوانه عبور می‌کنند در معرض این لوله‌ها قرار گرفته و پخته می‌شوند.

فرآیند پیش‌پزی ممکن است به دو روش هات‌بریک (حرارت‌بالا) و کلدبریک (حرارت‌پایین) صورت بگیرد، که در حالت اول گوجه‌ها در معرض حرارت غیرمستیم با دمای 85 تا90 و در حالت دوم در معرض دمای 75 تا 80 قرار می‌گیرند. انتخاب روش حرارت‌دهی در خط تولید رب گوجه فرنگی، بر اساس نوع بسته‌بندی محصول نهایی به این صورت است که برای بسته‌بندی رب گوجه به صورت اسپتیک از روش کلدبریک و برای بسته‌بندی رب گوجه در قوطی‌ از روش هات‌بریک استفاده می‌شود.

۶    فیلتراسیون

فیلتراسیون عملی است که توسط آن، پوست، پالپ و ذرات ریز از گوجه‌ها جدا می‌شود. فیلتراسیون معمولا در 2 مرحله و توسط دستگاهی به نام دستگاه صافی دو مرحله‌ای انجام می‌شود. صافی دو مرحله‌ای با استفاده از نیروی گریز از مرکز، آب گوجه را در مرحله اول از منافذی به قطر یک میلیمتر  و در مرحله دوم از منافذی به قطر 0.6 میلیمتر، عبور داده و با فشار زیاد به سمت جداره‌های دستگاه پرتاب می‌کند.

۷    ذخیره‌سازی آب  گوجه

برای اینکه فرآیند تولید به درستی مدیریت شود، لازم است آب گوجه‌ای که از مراحل قبلی به دست آمده در یک محل مناسب ذخیره‌سازی  شود تا در زمان مورد نیاز به سمت مراحل دیگر خط تولید هدایت گردد. به همین منظور آب گوجه حاصل از صافی دو مرحله‌ای به سمت مخزن ذخیره‌سازی سرازیر می‌گردد تا در مدت زمان معلومی در آنجا نگهداری شود. مخزن ذخیره آب گوجه دارای یک همزن است که همواره در حال چرخش می‌باشد و از دو فاز شدن آب گوجه (ته‌نشین شدن) جلوگیری می‌کند.

۶   تغلیظ

فرآیند اصلی تولید رب در تمام کارخانجات تولید رب گوجه‌فرنگی در این مرحله انجام می‌شود که طی فرآیند تغلیظ، آب گوجه به رب گوجه تبدیل می‌گردد. فرآیند تغلیظ در کارخانجات خط تولید رب، توسط دو دستگاه بچ و کانتی‌نیوس انجام می‌شود.

دستگاه بچ دارای یک مخزن دوجداره است که بخار آب داغ در آن جریان دارد و همزنی که همواره در حال چرخش است، آب گوجه را به گردش در می‌آورد تا تمام آب گوجه در معرض حرارت غیر مستقیم پخته شده (عملکرد دستگاه بچ مشابه دیگ بخار است) و بدین ترتیب فرآیند تغلیظ انجام شود. دستگاه کانتی‌نیوس از سیستم صفحه و لوله (Shell&Tube) برای تغلیظ استفاده می‌کند ،که فرآیند تغلیط در آن به صورت پیوسته و طی 3 مرحله پشت‌ سرهم انجام می شود. سیستم صفحه و لوله شامل یک سری لوله می‌باشد که بخار آب داغ در آن‌ها جریان دارد و زمانی که آب گوجه در معرض لوله‌ها قرار می‌گیرد به صورت غیر مستقیم حرارت می‌بیند و در اثر تبخیر متوالی آب گوجه، عملیات تغلیظ انجام می‌شود.

در خطوط با ظرفیت کم معمولا استفاده از فرآیند تغلیظ غیرمداوم با دستگاه بچ کفایت می‌کند اما در خط تولیدهای بزرگتر باید از دستگاه کانتی نیوس نیز در کنار بچ استفاده شود. دستگاه کانتی‌نیوس این قابلیت را دارد که فرآیند تغلظ را به صورت ادامه‌دار انجام دهد و با هر بار تغلیظ کیفیت رب حاصل شده را بالاتر ببرد. برای سنجش کیفیت رب از شاخصی به نام بریکس استفاده می‌شود که استاندار آن برای محصول رب در قوطی‌‌های فلزی بین 25 تا 28 است. دستگاه اندازه‌گیری آب گوجه درون دستگاه کانتی‌نیوس در قسمت میانی لوله‌ها وصل شده‌است که  نشان می‌دهد فرآیند تغلیظ برای رسیدن به بریکس مطلوب، کافی است یا باید ادامه پیدا کند.

۹    پاستوریزاسیون

رب گوجه‌‌ی به‌دست آمده از فرآیند تغلیظ، باید قبل از آن‌که به مراحل بعدی خط تولید منتقل شود، مجددا حرارت ببیند تا میکروارگانیسم‌های موجود در آن غیرفعال شوند. از بین بردن یا غیرفعال کردن میکروارگانیسم‌ها در دستگاه پاستوریزاتور انجام می‌شود. رب گوجه‌ای که به دستگاه پاستوریزاتور، پمپاژ می‌شود باز هم در یک سیستم صفحه و لوله تا 85 درجه و به صورت رفت و برگشتی آنقدر در معرض حرارت قرار می‌گیرد که بخش عمده‌ای از میکروارگانیسم‌های فعال در آن از بین بروند یا غیرفعال شوند.

۱۰  قوطی‌شوری

قوطی‌های کنسرو خالی که در سمت دیگری از کارخانه رب گوجه‌فرنگی آماده شده‌اند باید قبل از عملیات پر کردن، کاملا استریل شوند. استریلیزاسیون قوطی‌های کنسرو در خط تولید رب گوجه‌فرنگی توسط دستگاهی به نام قوطی‌شور استریل انجام می‌شود.

۱۱ پر کردن

اگر هدف نهایی کارخانه، تولید رب گوجه به صورت بسته‌بندی باشد، لازم است تا رب گوجه پس از عملیات پاستوریزاسیون به دستگاه پرکن منتقل شوند. دستگاه پرکن رب گوجه یک دستگاه پر کن از نوع پیستونی است که در انواع دو، سه و هشت پیستونی و به دو شکل خطی و روتاری موجود می‌باشد. قوطی‌های فلزی یا شیشه‌ای خالی که از قبل آماده شده‌اند توسط کاربر روی یک سینی به نام سینی ترافیک قرار می‌گیرند و سپس توسط نوار نقاله هدایت می‌شوند تا به ترتیب توسط نازل‌های دستگاه، پر شوند. پرکن‌های دو پیستون و سه‌‌پیستون، پرکاربردنرین انواع پرکن در خط تولید رب گوجه‌فرنگی می‌باشند.

۱۲ دربندی

دربندی نام فرآیندی است که طی آن، درب قوطی بر روی بدنه آن قرار گرفته و پلمپ می‌شود. فرآیند دربندی رب گوجه توسط دستگاهی به نام دستگاه دربندی انجام می‌شود. دستگاه دربندی‌ در سه نوع دستی، نیمه‌اتومات و اتومات موجود می‌باشد، که متناسب با ظرفیت و نوع‌بهره‌بردای خط تولید می‌توان از هر کدام از انواع آن، استفاده نمود. دستگاه دربندی 4 هد اتوماتیک یکی از مناسب‌ترین انواع دستگاه دریندی است که می‌توان در خط تولید رب گوجه‌فرنگی از آن استفاده نمود.

۱۳ پاستور کردن بعد از دربندی

به منظور اطمینان از عدم وجود هر گونه میکروارگانیسم‌های فعال درون قوطی‌های رب، لازم است تا بار دیگر فرآیند پاستور کردن انجام شود. پاستور کردن قوطی‌ها در این مرحله با وارد کردن شوک حرارتی به قوطی‌ها، احتمال وجود هر گونه میکروارگانیسمی را به صفر می‌رساند. قوطی‌هایی پر شده از رب در این مرحله  ابتدا وارد تونلی از بخار به نام  تونل پاستور می‌شوند که در آنجا تا 90 درجه حرارت می‌بینند، سپس به یکباره از زیر دوش آب سرد عبور می‌کنند و دمای آن‌ها تا 35 درجه کاهش می‌یابد. قوطی‌های رب به این ترتیب کاملا پاستور می‌شوند و پس از خشک شدن آماده بسته‌بندی نهایی خواهند شد.

۱۴ چاپ اطلاعات تولید

قوطی‌های رب پس از پاستور شدن نهایی و با تایید مدیر کنترل کیفی کارخانه، به دستگاه جت پرینتر هدایت می‌شوند تا اطلاعات محصول از قبیل تاریخ تولید ، انقضاء ، قیمت مصرف کننده و سریال تولید بر روی آن‌ها چاپ شود.

۱۵ بسته بندی نهایی

قوطی‌های رب بعد از چاپ اطلاعات تولید، آماده مصرف می‌باشند، اما معمولا جهت سهولت در حمل و نقل لازم است تا آن‌ها را به صورت چند‌تایی درون یک بسته قرار دهند. برای بسته بندی  نهایی (پک کردن) قوطی ‌های رب، از دستگاهی به نام شیرینک‌پک استفاده می‌شود. دستگاه شیرینک‌پک، با کشیدن یک نایلون روی قوطی‌های رب، آن‌ها را به شکل یک بسته ‌درمی‌آورد که این بسته‌ها پس از طی دوران قرنطینه، آماده حمل به محل مصرف و عرضه به بازار خواهند بود.

مطالب تکمیلی

اگرچه راه‌‌اندازی خط تولید رب گوجه فرنگی در بیشتر موارد دارای مراحل مشخصی است، اما در بسیاری از خطوط تولید یک یا چند مرحله ممکن است متفاوت با روند کلی که در این مقاله توضیح داده شده است باشد. یکی از مهم‌ترین فاکتورهای تعیین کننده در چگونگی راه‌اندازی خط تولید، میزان سرمایه‌گذاری مورد نظر برای شروع یک کسب و کار جدید است، به عنوان مثال برای یک خط تولید رب گوجه فرنگی با ظرفیت 100 تن گوجه فرنگی ورودی در روز، ممکن است بسیاری از مراحل فوق به صورت دستی انجام شود که این امر تا حدود زیادی هزینه راه اندازی خط تولید را کاهش خواهد داد.

محدوده قیمت خط تولید رب گوجه فرنگی که با توجه به قیمت ماشین‌آلات و دستگاه‌های خط تولید رب گوجه تعیین می‌شود، آن‌قدر گسترده است که می‌تواند طیف وسیعی از کارگاه‌های زودبازده تا کارخانجات بسیار بزرگ را دربرگیرد.

فروش خط تولید رب گوجه فرنگی

شرکت صنعت گستران پایتخت به صورت تخصصی در زمینه اورهال سازی و تامین ماشین‌آلات خط تولید رب گوجه فرنگی فعالیت دارد. آخرین خطوط تولید اورهال شده که هم اکنون در محل کارگاه شرکت، موجود می باشند را در لینک زیر دنبال نمایید:

خط تولید رب گوجه فرنگی  آماده به کار


 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Call Now Button